خبر فوری :
کد خبر : 7248

محمد مهدی مظاهری| استاد دانشگاه

یکی از نتایج جهانی‌شدن فرهنگ مولفه‌های مهمی همچون مصرف‌گرایی، فردگرایی، اصالت سود و لذت و تنوع‌طلبی شدید است.

پیام نو| جهانی شدن فرهنگ و ارتباطات منجر به گسترش، نهادینه شدن و بازتولید ارزش‌های فرهنگی - اجتماعی کشورهایی می‌شود که در این عرصه دست برتر را دارند. یکی از نتایج این امر رسوخ و هنجار شدن مولفه‌های «سبک زندگی» و «زندگی روزمره» براساس اصول و جامعه مطلوب این کشورهاست که دارای مولفه‌های مهمی همچون مصرف‌گرایی، فردگرایی، اصالت سود و لذت، تنوع‌طلبی شدید و... است. جهانی شدن فرهنگ باعث می‌شود فرد به‌جای اینکه از طریق روابط اقتصادی (طبقه) یا پیوندهای سیاسی (ملیت) هویت پیدا کند، با خوردن، آشامیدن، پوشیدن، نحوه گذراندن اوقات فراغت یا بیکاری و«سبک زندگی» هویت یابد. به این ترتیب جریان جهانی سرمایه، کالا، خدمات، فناوری، ارتباطات و اطلاعات به طور فزاینده‌ای سبب هماهنگی و یکدستی سبک زندگی در سراسر جهان شده است؛ امری که می‌تواند دارای ابعاد مثبت و منفی به صورت توأمان باشد. بخش منفی این قضیه تسریع در فرآیند از خود‌بیگانگی فرهنگی و کاستن از احساس تعلق مردم به سرزمین و آداب و رسوم خویش است. این امر خود باعث کمرنگ شدن خاطرات تاریخی و تاریخ مشترک می‌شود و به دنبال خود تغییر جهان‌بینی و در نهایت استحاله فرهنگ، سنت‌ها، ارزش‌ها و هنر بومی کشورها را در پی خواهد داشت. اما جهانی شدن سبک زندگی در صورت مدیریت منطقی می‌تواند واجد ابعاد مثبتی نیز باشد که ایجاد حس «جهان وطنی» و افزایش همکاری‌های بین‌المللی برای مقابله با معضلات مشترک از جمله نمونه‌های آن است. در دنیایی که میزان پیوستگی و درهم‌تنیدگی جامعه جهانی تا جایی پیش رفته که حتی بیماری‌ها نیز جنبه جهانی یافته‌اند و ویروسی همچون کووید 19 می‌تواند به یک‌باره کل جامعه بشری را درگیر و سبک زندگی مشابهی را به همه مردم جهان تحمیل کند، شاید دیگر سخن گفتن از تفکیک ملت‌ها و نگرش‌های تنگ‌نظرانه ناسیونالیستی فرصتی برای عرض‌اندام نداشته باشند. به این ترتیب به نظر می‌رسد در چنین شرایطی مهم‌ترین مساله برای دولت‌ها، پویایی و عقلانیت در تدوین و کاربست سیاست‌های فرهنگی است. امروز تجارب مشترک بشری از جمله در زمینه مواجهه با کووید 19 می‌تواند عامل همبستگی اجتماعی و همدلی، همدردی، همکاری، اخلاقی شدن وعقلانی شدن روابط کشورها شود. مشکلات و دغدغه‌های مشترک برای بشر امروز این پیام را دارد که راهی جز تعامل و همزیستی مسالمت‌آمیز با همنوع خود وجود ندارد. بنابراین هر چند جهانی شدن فرهنگ و ارتباطات می‌تواند دارای ابعاد و پیامدهای منفی باشد، اما در عین حال از این قابلیت نیز برخوردار است که صلح و وحدت جهانی را تقویت کند و سرآغازی بر سبک زندگی مسالمت‌آمیز و فضیلت‌مدار باشد. البته این مساله نافی آن نیست که همه کشورها، به ویژه کشورهای در حال توسعه، باید تدابیری برای حفظ فرهنگ و ارزش‌های بومی خود نیز بیندیشند و با استفاده بهینه از فناوری‌های جدیدی که جهانی شدن در اختیار آنها قرار داده، بکوشند با سیل خروشان تحولات جهانی همسو شوند و با بیان و معرفی هنجارها و ارزش‌های بومی خود در قالب الگوهایی جذاب و قابل اجرا، در حوزه‌های مختلف فرهنگی از جمله سبک زندگی معماری، شهرسازی و... به ایفای نقش فعال بپردازند.

منبع: روزنامه آرمان ملی 

ارسال نظر