کد خبر : 9312

هوای تهران شرجی شد؛

افزایش دمای کم سابقه در کنار آلودگی هوا در پایتخت باعث شده است به دنبال پاسخ به این پرسش باشیم که چرا هوای تهران اینقدر شرجی شده است؟

پیام نو| وضعیت آب و هوای پایتخت ایران این روزها حال خوشی ندارد. افزایش دمای کم سابقه در کنار آلودگی هوا باعث شده است در این روزهای قرمز کرونایی تهران، مردم وضعیت درستی نداشته باشند و در کنار این موضوع به دنبال پاسخ به این پرسش هستند که چرا هوای تهران مانند شمال اینقدر شرجی شده است؟

دریاچه مصنوعی چیتگر در شمال پارک جنگلی چیتگر قرار گرفته است، جنوب دریاچه به آزادراه تهران ـ کرج، شمال آن به بزرگراه همت و شرق آن به بزرگراه آزادگان می‌رسد. ایده احداث دریاچه مصنوعی برای تهران به بیش از ۴۰ سال پیش برمی‌گردد.

این ایده اولین بار به صورت قانون شهری در طرح جامع سال ۱۳۴۹ شهر تهران آورده شد، اما به دلایل مختلف فنی هیچ گاه به مرحله اجرا نرسید تا این که دوباره از سال ۸۲ تا ۸۹ و پس از انجام مطالعات مجدد و رفع ابهامات این طرح در ماه های ابتدایی سال ۹۰ کلنگ احداث دریاچه با مساحتی حدود ۱۳۵ هکتار در شمال غرب تهران در محدوده منطقه ۲۲ و در شمال پارک جنگلی چیتگر به زمین زده شد. دریاچه چیتگر در فواصل ماه های بهمن ۹۱ تا فروردین ۹۲ از محل رودخانه کن و با موافقت سازمان منطقه آب تهران، آبگیری شد.

طرحی خبرساز که گفته می‌شد برای صاف کردن هوای پایتخت اجرا شده است اما در عمل هیچ اتفاقی در این حوزه رخ نداد چرا که ساخت برج‌های بلند مرتبه در اطراف این دریاچه مصنوعی عملاً باعث شد تا نقشه طراحان این پروژه که در آن روی جا به جایی هوا و نقش این دریاچه در بهبود شرایط آب و هوایی پایتخت حساب باز کرده بودند، نقش بر آب شود.

در این میان، برخی طراحان شهری حتی معتقدند به جز سازه‌های بلندمرتبه، برخی تغییر دادن اقلیم هم باعث آلودگی هوا شده است.

حسین محجوبی، طراح پارک‌های معروف تهران که پارک ساعی و ملت از یادگارهای جاودانه اوست، معتقد است طراحی پارک چیتگر در غرب تهران، یکی از اشتباهات شهرسازی است که باعث آلودگی هوای تهران شده است.

او در این باره معتقد است با احداث این بوستان، عرصه‌های حاشیه آن با ارزش شد و مردم تمایل زیادی برای سکونت در اطراف بوستان چیتگر پیدا کردند و این تمایل باعث افزایش بارگذاری در غرب تهران و ساخت‌وساز در آن جا شده و در نتیجه، راه ورود هوا به تهران مسدود شد.

این طراح پیش کسوت در ادامه سخنانش می‌گوید: آلودگی هوا، آلودگی صوت و اینها نشان می‌دهد تهرانی‌ها زندگی را فراموش کرده‌اند.

چشم انداز دریاچه و آلودگی هوا

در سال‌های دوره تصدی محمدباقر قالیباف، دریاچه خلیج فارس در اراضی غرب تهران (منطقه ۲۲) ساخته شد تا قیمت ساختمان‌های مشرف به چشم انداز دریاچه، چند برابر شود.

رشد قارچ گونه برج‌های بلند در اطراف دریاچه که واحدهای آن با تبلیغات «ویوی دائمی دریاچه» پیش فروش می‌شد، نشان دهنده تمایل زیاد سرمایه گذاران برای داشتن مسکنی با چشم انداز گسترده، درست در نقطه‌ای از شهر است که گلوگاه تهویه هوا شمرده می‌شود.

این برج‌ها باعث شدند تا گردش هوای سطحی در غرب تهران با مشکل مواجه شوند. رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر تهران معتقد است ساخت و ساز و بارگزاری ساختمان در مجرای هوای غربی تهران، یکی از دلایل آلودگی هوای پایتخت است.

مهدی چمران رئیس وقت شورای شهر تهران در توجیه لزوم یک دریاچه مصنوعی در تهران به رسانه‌ها گفته بود: دریاچه چیتگر در تعدیل رطوبت هوای تهران موثر است. همچنین برخی از کارشناسان اعلام کردند اگر دریاچه دیگری در منطقه سرخه حصار احداث شود می‌توان تبادلات طبیعی جریان‌ها ایجاد کرد که در رفع آلودگی هوای تهران بسیار موثر است البته این طرح نیاز به مطالعه و کار کارشناسی بیشتری دارد.

اما زهرا صدراعظم نوری، عضو شورای کنونی شهر تهران در ارتباط با همین موضع می‌گوید: عوامل مختلفی در آلودگی هوا موثرند و سهم هر یک متفاوت است. قطعا یکی از عوامل آلودگی هوا در تهران، ساخت و ساز و بارگزاری سازه در پایتخت است. در سطح تهران و حومه، تراکم زیادی در فضاهای مسکونی و مسقف داریم. همچنین باید در نظر داشت در سال‌های اخیر برخی شهرک‌ها و شهرهای اطراف تهران مستقل شده‌اند و شهرداری آنها نیاز به منابع مالی دارد. لذا آنها هم برای کسب درآمد بیشتر ساخت و ساز را شروع کردند و این میزان ساخت و ساز در کیفیت هوا، اثر منفی دارد.

نوری به ساخت برج‌ها در کاهش کیفیت هوای تهران تاکید می‌کند و می‌گوید: در شهر تهران با برج‌های متعدد که احداث شده است، اکوسیستم شهر به هم ریخته است. شهر تهران مانند کاسه است که در گذشته وقتی برج‌ها اینقدر مرتفع نبودند، هوا در گردش بود و خنکی و اثر خوب گردش هوا را شاهد بودیم. به مرور زمان، درخت‌ها قطع شده، باغات نابود شده و به جای آن، ساختمان‌های بلندمرتبه آمده است.

رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر تهران در ادامه می‌گوید: می‌دانیم جریان هوا در تهران از غرب به شرق است و وقتی موانع باشد، مشکلاتی را ایجاد می کند و قطعا روی آلودگی هوا اثرمنفی می گذارد.

برج‌های غربی، کریدور باد تهران را بستند

برخی تحقیقات علمی در تهران هم تایید می‌کنند بلندمرتبه‌سازی در غرب تهران که یکی از دلایل آن، ایجاد دریاچه خلیج فارس و بوستان چیتگر است، با کاهش کیفیت هوای تهران ارتباط دارد. در یکی از مطالعات علمی انجام شده در سال ۱۳۹۵ که نتایج آن در پنجمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم جغرافیا و برنامه‌ریزی، معماری و شهرسازی منتشر شد، نویسندگان توانستند پس از بررسی اقلیم و توپوگرافی شهر تهران به عنوان نمونه موردی، اثبات کنند ساختمان‌های بلند مرتبه در غرب تهران و بسته شدن کریدورهای باد در تهران دارای ارتباط با یکدیگرند.

این مطالعه با بررسی نقش فرم و جانمایی ساختمان های غرب تهران و ارتباط آنان بر تمرکز و یا پخش آلاینده‌های هوا با توجه به اقلیم و توپوگرافی شهر تهران، به تاثیر عوامل ساکن در شهر یعنی ساختمان‌ها بر آلودگی هوا پرداخته و این اثرگذاری را اثبات کرده است.

منبع: دیده‌بان ایران

ارسال نظر