کد خبر : 7900

داریوش قنبری| نماینده اسبق مجلس

جدا از اینکه بایدن انتخاب شود یا ترامپ، قطعا رویه ثابتی در قبال ایران در عرصه سیاست خارجی وجود دارد که زیاد تغییری نخواهد کرد.

پیام نو| نظرسنجی‌های انتخابات با اختلاف قابل‌توجهی جلوتربودن بایدن را اعلام می‌کند اما واقعیت دو درجه‌ای بودن بحث انتخابات آمریکا این امکان که وضعیت واقعی رای‌دهندگان با رای کالج‌های انتخاباتی همسویی نداشته باشد یا به نوعی منطبق با هم نباشند را منتفی نمی‌داند، همانطور که دور قبل صحبت از پیشتازی هیلاری کلینتون بود اما در نهایت دونالد ترامپ به کاخ سفید راه یافت که از ویژگی‌های نظام انتخاباتی آمریکاست که شاید تطابقی با معیارهای دموکراتیک که رای‌دهندگان باید مستقیم انتخاب کنند، نداشته باشد. اما جدا از اینکه بایدن انتخاب شود یا ترامپ، قطعا رویه ثابتی در قبال ایران در عرصه سیاست خارجی وجود دارد که درمجموع زیاد تغییری نخواهد کرد. البته نباید این نکته را از خاطر دور داشت که در آمریکا، دست رئیس‌جمهور در عرصه سیاست خارجی نسبتا باز است و اختیارات قابل‌توجهی دارد و می‌تواند براساس تمایلات خود، تغییر و تحولاتی در رویکردها و تاکتیک‌های سیاست خارجی داشته باشد. اما استراتژی‌ها به این سادگی قابل تغییر نیستند و در مجموع دو حزب دموکرات و جمهوریخواه هر کدام تاکتیک خاصی برای رسیدن به اهداف خود دارند. جمهوریخواهان معمولا در عرصه سیاست خارجی خشن‌تر رفتار می‌کنند اما دموکرات‌ها خشونت رفتاری خاص جمهوریخواهان را ندارند، یک مقدار ملایم‌تر هستند. جو بایدن در صورت پیروزی به برجام برمی‌گردد و مذاکرات جدید تکمیلی را با ایران در دستور کار قرار می‌دهد و البته در چارچوب‌هایی که اعلام کرده احتمالا مورد قبول ایران واقع نمی‌شود. به‌خصوص در ارتباط با مسائل دفاعی آنچه مورد نظر بایدن است، مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد. اما شاید بتوان به نوعی زمینه یک تفاهم در ارتباط با مسائل منطقه را با آمریکا در صورت پیروزی بایدن و برگشت به برجام مطرح کرد. موفقیت بایدن و ورودش به کاخ سفید حداقل تا حدودی از فشارها کاسته و حداقل در عرصه اقتصادی سیگنال‌های مثبتی به همراه دارد و آثار روانی مربوط به بحران روابط ایران و آمریکا که نوسانات ارزی خاص را به دنبال دارد، کنترل می‌کند. ولی در شکل مقابل قضیه قطعا و یقینا وضعیت ما به نوعی تحت تاثیر انتخاب مجدد ترامپ قرار می‌گیرد که برجام را قبول نداشت و از آن خارج شد و مذاکره‌ای را دنبال می‌کند که امتیازات بیشتری از ایران بگیرد. ترامپ بارها از اینکه به محض پیروزی ایرانی‌ها برای مذاکره پا پیش می‌گذارند، سخن گفته که امری بعید به نظر می‌رسد. شرایط سخت‌تری که ترامپ می‌خواهد در صورت پیروزی بر ایران اعمال کند، خودش می‌تواند رفتن به سمت مذاکره را با یکسری دشواری‌های خاص مواجه کند. ترامپ دست به اقداماتی در منطقه در راستای صلح اعراب و اسرائیل زده که در این رابطه تهدید ایران را بیشتر از آنچه قبلا توسط آمریکا مطرح می‌شد، مطرح کرده به گونه‌ای که تبدیل به تهدیدی در منطقه شود و با برجسته کردن آن، اعراب منطقه وادار به اتحاد با اسرائیل شوند و در این راستا روابط خود را به سمت عادی‌سازی با اسرائیل پیش برند. سیاست ایران‌هراسی و ترساندن کشورهای منطقه از ایران و برجسته کردن تهدید ایران تابه‌حال باعث شده که بعضی کشورهای منطقه به سمت عادی‌سازی روابط با اسرائیل حرکت کنند و ظاهرا کشورهای دیگر منطقه هم در صف پیوستن قرار گرفته‌اند. بنابراین برای اینکه پروسه عادی‌سازی تکمیل شود، ترامپ به این راحتی فعلا با ایران کنار نمی‌آید.

و درحقیقت کارکرد دشمنی با ایران این است که اعراب و اسرائیل را بیشتر به‌هم نزدیک کند و با توجه به کارکردی که ایران در سیاست خارجی ترامپ دارد، حداقل ظرف یکسال بعد از روی کارآمدن دوباره، گرچه دم از مذاکره می‌زند، اما اولویت مذاکره با ایران را ندارد و بیشتر به صورت یک سیاست اعلامی همچنان مذاکره با ایران را بیان می‌کند اما سیاست اعمالی، در جهت برجسته کردن تهدید ایران برای اعراب منطقه خواهد بود تا پروسه صلح خاورمیانه در ارتباط با صلح اعراب و اسرائیل پیش رود و بعد از آن، ایران جای خاصی در سیاست خارجی آمریکا پیدا می‌کند و بحث مذاکره بعد از این مقطع مورد توجه ترامپ قرار می‌گیرد. مساله دیگر موانعی است که ترامپ برای رئیس‌جمهور بعد از خود درست کرده که به این راحتی نتواند بعضی از آنها را از سر راه بردارد و نیاز به همکاری کنگره و مجلس سنا که در سیاست خارجی آمریکا نقش تعیین‌کننده‌ای دارد و اختیارات قابل توجهی در این عرصه داراست، داشته باشد. این سوال که آیا اگر بایدن هم بخواهد کنگره آمریکا این اجازه را می‌دهد و همراهی لازم را در جهت کم کردن فشارها بر ایران خواهد داشت یا نه؟ ما را از اینکه خیلی خوشبین باشیم برحذر می‌دارد و سابقه دموکرات‌ها که یک مقدار ایدئولوژیک‌تر هستند و در مورد برخی مسائل، ادعاهایی مطرح می‌کنند که می‌تواند فصل جدیدی از تنش در روابط ایران و آمریکا را به‌دنبال داشته باشد نیز از جمله موانع دیگر است که وجود دارد.

منبع: روزنامه آرمان ملی

ارسال نظر