کد خبر : 8669

روح‌اله نخعی| روزنامه‌نگار

خبر درز فایل صوتی گفت‌وگو با ظریف، مثل بمب در فضای رسانه‌ای ایران منفجر شد.

پیام نو| خبر درز فایل صوتی گفت‌وگوی نسبتا محرمانه با محمدجواد ظریف، یکشنبه گذشته مثل بمب در فضای رسانه‌ای ایران منفجر شد. در ساعات اولیه پس از این خبر، چند نکته اصلی و جنجالی در این حرف‌های ظریف موضوع اصل حرف‌ها بود: انتقادات ضمنی او به اولویت‌داشتن رویکرد نظامیان در تصمیمات سیاست خارجی، روایاتش از اختلاف نظر با فرمانده نیروهای قدس و خاطراتی که از رویکرد منفی روسیه در مذاکرات برجام تعریف کرده بود. بعد از پخش نسخه ۳ ساعته فایل لورفته که بخش اول گفت‌وگوی ظریف بود، لااقل برای چند ساعت، سعید لیلاز هم به خاطر عملکرد ضعیف به عنوان مصاحبه‌کننده و ادبیات عجیب و گاهی زن‌ستیزانه‌اش در این گفت‌وگو موضوع صحبت‌های برخی، به‌خصوص خبرنگاران شد. اما بعد از آن، دوباره حرف‌های ظریف موضوع اصلی بحث شد.

اصل این که ظریف حرف‌هایی «مگو» را در آن مصاحبه گفته و حالا آن حرف‌ها منتشر شده، تا چندین روز بعد نیز در گفت‌وگوها جریان داشت، اما بخش زیادی از گفت‌وگوها پس از انتشار این گفت‌وگو، به محتوای حرف‌ها پرداخته است. اگر تا پیش از این، چندان امکان موضع‌گیری صریح و انتقادی بر سر رابطه نظامیان با دیپلمات‌ها وجود نداشت. از بعد از انتشار این فایل اما بسیاری در بحث بر سر درستی و نادرستی حرف‌های ظریف، خواسته یا ناخواسته درباره رابطه نهاد نظامی و نهاد دیپلماسی در ایران حرف زدند. مشخصا با استفاده از کلمه‌ای که ظریف برای این بحث ابداع کرده، یعنی «میدان». حتی چهره‌های برجسته سیاسی و مقامات رسمی و حتی کسانی که قصد محکوم‌کردن ظریف را داشتند هم درباره رابطه «میدان» و دیپلماسی حرف زدند. بسیاری البته مخالف تحلیل ظریف هستند اما نکته اینجاست که نسخه مقابل حرف‌های ظریف، حرف جدیدی در فضای رسمی نیست. اما کسانی که با نظر ظریف موافقت می‌کنند، پیش از این کمتر توانسته بودند موضع خود را در فضای رسمی کشور، بدون هزینه مطرح کنند. حتی بحث به مقایسه‌های تاریخی هم کشیده است. یک طرف از ترکمانچای به عنوان نمونه برتری جایگاه دیپلماسی به میدان حرف می‌زند و طرف دیگر می‌گوید اتفاقا قرارداد ترکمانچای، نجات کشور از مخمصه‌ای بود که میدان باعثش شده بود.

از سوی دیگر، بحث درباره روسیه و تا حتی سوریه هم زنده شده است. ظریف از برخوردها و تنش‌ها بین خودش و سرگئی لاوروف می گوید و البته تأکید می‌کند به خاطر سابقه طولانی آشنایی و رفاقت تعارفی با او نداشته و حتی با کلماتی نسبتا تند در میانه مذاکرات منتهی به برجام او را نواخته است. بسیاری بابت لحن و ادبیات و روایت ظریف از عملکرد روسیه به او حمله کردند و در طرف مقابل، بسیاری مشغول مطرح‌کردن دوباره انتقادات صریح خود از عملکرد روسیه در رابطه با ایران شدند و این بحث نیز به موضوع گفت‌وگو تبدیل شد. اینجا هم پای تاریخ به میان آمد و سابقه نه‌چندان خوشایند اقدامات روسیه در قبال ایران در سال‌های دور باز مرور شد.

بحث‌ها البته با گذشت کمی زمان از آن روز پرسروصدا، کمی فروکش کرده اند، اما مسائلی که وارد گفت‌وگوی رسمی شده اند، به‌خصوص بحث «میدان» و «دیپلماسی» و رابطه آن‌ها، حالا سرفصلی در صحبت‌هاست. انتخابات هم در حال نزدیک‌شدن است و عملا بدیهی به نظر می‌رسد که مدعیان پاستور، حامیان و مخالفانش هم در میانه موضوعات چالش‌های انتخاباتی‌شان، باز به سراغ بحث «میدان» و «دیپلماسی» بروند. به‌خصوص که گفت‌وگوهای وین و نیز تعامل بین تهران و ریاض همین حالا در جریان است و سایه این گفت‌وگوها، موفقیتشان یا حتی شکستشان باعث خواهد شد، سیاست خارجی در ایام انتخاباتی موضوع روز هم باشد. به این ترتیب باید منتظر باشیم که این کلمات و بحث‌ها ادامه داشته باشند، تکرار شوند و احتمالا با گذر زمان، تعمیق و تدقیق بیشتری هم در آن‌ها صورت بگیرد.

سریال معروف سیاسی «بال غربی» محصول اوایل قرن حاضر در آمریکا، داستان یک رئیس‌جمهوری ساخته و پرداخته ذهن نویسنده به نام «جد بارتلت» و تیمش را در مواجهه با چالش‌های مختلف روایت می‌کند. در یکی از قسمت‌های این سریال، رئیس‌جمهور که درگیر کارزار انتخاباتی است، در استودیوی یک شبکه خبری، ظاهرا بی‌خبر از روشن‌بودن دوربین‌ها با خبرنگاری گپ می‌زند و تلویحا رقیبش رابرت ریچی را از لحاظ هوش ضعیف‌تر از خود می‌خواند. لورفتن حرف‌های رئیس‌جمهور درباره کم‌هوشی رقیبش، جنجالی گسترده به پا می‌کند، اما در ادامه کم‌کم بحث‌ها از انتشار این حرف به محتوای آن می‌رسد. کمی بعد، یکی از اعضای تیم خود رئیس‌جمهور بارتلت متوجه می‌شود، تمام کشور دارند درباره این بحث می‌کنند که ریچی احمق است یا نه. گاهی انتشار حرف‌های مگو، همان قدر که گوینده را گرفتار جنجال می‌کند، از خود حرف جنجال‌زدایی می‌کند. حالا همه به راحتی و در صحنه عمومی درباره چیزی حرف می‌زدند که همین چند روز پیش، لورفتن حرف‌های یک مقام مملکتی درباره آن‌ها حسابی کافه را به هم ریخته بود.

ارسال نظر