| 19:23   
کد خبر : 11572

تعداد زیادی از خانواده‌ها با وجود نگرانی، از بیان بلوغ زودرس کودکان خود شرم دارند.

پیام نو| اولین واکنش افراد در پاسخ به این سوال که «از بلوغ زودرس چه می‌دانید؟» این است که دوره زمونه عوض شده؛ بدجور هم عوض شده!

مثل قدیم نیست که دختران و پسران به‌موقع به بلوغ برسند. پسران در اواخر مقطع  راهنمایی یا سال‌های اول دبیرستان، صدایشان دورگه می‌شد و پشت لب‌شان سبز، اما این روزها مسئله‌ای که برخی از خانواده‌ها را نگران کرده بلوغ زودرس فرزندان است. 

اگر پای حرف‌های مادران و پدرانی که دخترانشان در هفت، هشت سالگی به  بلوغ رسیده‌اند بنشینید، نگرانی و ترس به وضوح در چهره‌شان دیده می‌شود. برخی نگرانند که رشد قد  فرزندشان متوقف شود و در آینده کوتاه‌قد بمانند و برخی از عوارض داروها و آمپول‌هایی می‌ترسند که برای توقف بلوغ تجویز شده است.

برخی خانواده‌ها از بیان بلوغ زودرس کودکان خود شرم دارند

تعداد زیادی از خانواده‌ها از بیان بلوغ زودرس کودکان خود شرم دارند و همین خجالت کشیدن باعث می‌شود موضوع به این مهمی را نادیده بگیرند و پنهان کنند.

برای پاسخ سوال‌ها درباره بلوغ زودرس و تجویز داروهایی مانند دیفرلین با دکتر محمدرضا سرافراز متخصص غدد و بیماری‌های داخلی و دکتر مینا سادات بهبهانی متخصص کودکان گفت‌وگو کردیم.

دکتر سرافراز متخصص داخلی و غدد از پزشکانی است که چندین مورد مبتلا به بلوغ زودرس، به مطب او مراجعه کرده‌اند. مصاحبه پیام نو با این پزشک را در ادامه می‌خوانید

دکتر محمدرضا سرافراز متخصص غدد

بلوغ زودرس چیست و معمولاً در چه سنی اتفاق می‌افتد؟

بلوغ زودرس به اتفاقی گفته می‌شود که یک دختر یا پسر قبل از اینکه به سن متعارف برسد علائم بلوغ در او ظاهر شود. معمولاً بلوغ درسن ۹ تا ۱۲ سالگی در دختران و پسران  اتفاق می‌افتد. بلوغ در دختران کمی زودتر از پسران ظاهر می‌شود. در برخی از موارد، خانواده‌ها از بلوغ زودرس فرزندان خود نگران می‌شوند و به پزشک مراجعه می‌کنند. بعضی از خانواده‌ها اعلام می‌کنند در یک بازه زمانی؛ قد دخترمان خیلی سریع رشد کرده، اما  قد پسرمان که از او بزرگتر است، کوتاه‌ مانده است. ما به این خانواده‌ها اطمینان می‌دهیم که در یکی، دو سال آینده این روند کاملاً برعکس می‌شود و پسرتان سریع‌تر رشد می‌کند، اما به طور کلی در بسیاری از مواقع که صحبت از بلوغ زودرس می‌شود، در اصل بلوغ طبیعی است و نمی‌توان آن را بلوغ زودرس نامید.

چرا این اتفاق می‌افتد؟

بلوغ در دخترها زود شروع شده و زود هم متوقف می‌شود، اما بلوغ در پسران دیر شروع می‌شود و ادامه‌دار است. در بسیاری از موارد، نگرانی خانواده‌ها درباره بلوغ زودرس، بی‌مورد است. معمولاً دختران در ۹ تا ۱۲ سالگی به بلوغ می‌رسند. برخی از مادران به مطب مراجعه کرده و می‌گویند: «دخترم ۹ یا ۱۰ ساله است و دچار بلوغ زودرس شده»، در حالی که این بلوغ زودرس نیست و کاملاً طبیعی است.

اگر سن بلوغ دختران زیر هشت سالگی اتفاق بیفتد چه باید کرد؟

اگر دختری زیر هشت سالگی دچار بلوغ زودرس شود باید دنبال دلایل آن بگردیم، اما از ۹ سالگی به بعد طبیعی است.

چرا در گذشته پدیده بلوغ زودرس کمتر دیده می‌شد؟

نه، این درست نیست. به اعتقاد من در قدیم بلوغ زودتر اتفاق می‌افتاد. دختران در ۹ سالگی و حتی کمتر به بلوغ می‌رسیدند و یکی، دو سال بعد ازدواج می‌کردند. متأسفانه در حال حاضر دختران سال‌ها پس از بلوغ نیز ازدواج نمی‌کنند، به همین دلیل است که سن ازدواج بالا رفته و دختران بالای ۲۵ سالگی ازدواج می‌کنند.

این روزها دیده می‌شود که مادران زیادی از بلوغ دختران خود در هفت، هشت سالگی نگرانند. چه عاملی باعث این امر شده است؟

عوامل زیادی در بلوغ زودرس وجود دارد. یکی از دلایلی که دختران زیر ۹ سالگی به بلوغ می‌رسند، عوامل  ژنتیکی و هورمونی است، به این معنی که ممکن است بعضی از هورمون‌های دختران دچار مشکل شده باشد که نیاز به درمان تخصصی دارد. از دیگر عوامل می‌توان به شرایط محیطی و تغذیه‌ای اشاره کرد. معمولاً در خانواده‌های شلوغ که تعداد فرزندان زیاد است بلوغ زودتر اتفاق می‌افتد، یعنی اگر خانواده‌ای ۶ فرزند یا بیشتر داشته و با فامیل و همسایه‌ها هم رفت و آمد داشته باشند، فرزندان در محیط شلوغی زندگی می‌کنند و بلوغ دختران  و پسران زودتر نمایان می‌شود.

یکی دیگر از دلایل بلوغ زودرس، عوامل محیطی است، به این معنی که دختران و پسرانی که در مناطق گرمسیری زندگی می‌کنند زودتر از افرادی که در مناطق کوهستانی و سردسیر زندگی می‌کنند به بلوغ می‌رسند. به عنوان مثال دختران و پسران در سیستان بلوچستان، خوزستان و هرمزگان معمولاً زودتر و در مناطق سردسیر مانند آذربایجان غربی و شرقی و کردستان دیرتر به بلوغ می‌رسند.

از دیگر عوامل مهم در بلوغ زودرس، دسترسی کودکان به اینترنت و دیدن فیلم‌های نامناسب است که متأسفانه در این دوران بسیار زیاد شده است.

البته تغذیه هم در بلوغ زودرس مؤثر است و استفاده از میوه‌ها و گوشت‌هایی که هورمون دارند بی‌تأثیر نیست.

اما درمان این پدیده چیست؟

در درجه اول بهتر است عوامل محیطی را تغییر دهیم و برطرف کنیم. البته اگر خانواده‌ها به هر دلیلی بخواهند بلوغ فرزندان خود را متوقف کنند، داروهای زیادی  وجود دارد که وقتی تزریق می‌شود تخمدان‌ها را در دختران در حالت خواب فرو می‌برد و بلوغ به تعویق می‌افتد.

یکی از این داروها آمپول دیفرلین است که در صورت به نتیجه رسیدن خانواده و پزشک برای متوقف کردن بلوغ زودرس دختران و پسران استفاده می‌شود. البته هر دارویی یک کفه سود و یک کفه ضرر دارد. اگر دارویی تجویز می‌شود باید کفه سودش به کفه ضررش بچربد.

عوارض داروهایی که سن بلوغ را به تعویق می‌اندازد 

دکتر مینا سادات بهبهانی متخصص کودکان از پزشکان قدیمی  است. با وجود شلوغی مطب، از بیماران چند دقیقه مهلت می‌گیرد تا به سوالات خبرنگار پیام نو پاسخ دهد:

دکتر مینا سادات بهبهانی متخصص کودکان

خانم دکتر، شما با تجویز دارو برای به تعویق افتادن بلوغ زودرس موافقید؟

داروی دیفرلین با اینکه سن بلوغ را به تعویق می‌اندازد، اما مانند داروهای دیگر عوارض دارد و مصرف آن در دختران کمتر از هشت سال توجیهی ندارد، حتی  در مواردی موجب پوکی استخوان می‌شود.

رشد دختران از شروع عادت ماهیانه شروع می‌شود و تا سه سال ادامه دارد، اما سرعت آن کم است. مصرف هورمون نگهدارنده بلوغ مانند دیفرلین در بلوغ زودرس دختران و پسران استفاده می‌شود که یکی از عوارض آن پوکی استخوان است و بیمار باید کلسیم مصرف کند.

شما بلوغ زودرس را چگونه تعریف می‌کنید؟

محدوده سن بلوغ در دختران ۹ و در پسران ۱۲ سال است و اگر کمتر باشد بلوغ زودرس نامیده می‌شود. معمولاً دختران و پسرانی که دچار بلوغ زودرس می‌شوند جثه بزرگی دارند و اگر بلوغ زودرس در دختران و پسران  کنترل نشود، در آینده قدهای کوتاهتری نسبت به همسالان خود خواهند داشت.

بلوغ حاصل فعالیت‌های منظم غدد هیپوفیز در مغز است و ورزش‌های هوازی مانند دوچرخه‌سواری، پیاده‌روی و شنا به مدت حداقل ۱۰ دقیقه و حداکثر یک ساعت، سه بار در هفته می‌تواند باعث تحرک هورمون رشد و افزایش قد شود، اما ورزش‌های غیر هوازی مانند بدن‌سازی و وزنه برداری و ورزش‌های قهرمانی و داشتن استرس بالا، اثر معکوس در رشد افراد دارد و باعث سرکوب رشد می‌شود. 

مصرف داروها روی رشد و افزایش قد تأثیری ندارد و کبد را دچار مشکل می‌کند. فقط مولتی ویتامین باعث افزایش قد می‌شود.

افرادی که دچار بلوغ زود رس می‌‎شوند، معمولاً در ابتدا هیکل و جثه‌ای بزرگتر از همسالان دارند، اما اگر بلوغ زودرس کنترل نشود، فرزندان در آینده قد کوتاه‌تری نسبت به همسن و سالان خود خواهند داشت.

آمپول دیفرلین مانع فعالیت هیپوتالاموس می‌شود که در نتیجه آن، پروسه عادت ماهانه به تأخیر می‌افتد تا این امر در زمان مخصوص به خود رخ دهد.

خانواده‌ها چه می‌گویند؟

داروی دیفرلین در داروخانه‌ها موجود نیست!

«مریم» مادری ۳۲ ساله است و علائم بلوغ زودرس در دختر هشت ساله‌اش دیده می‌شود. او می‌گوید: «دکتر برای دخترم یک دوره آمپول دیفرلین نوشته که هر ۲۸ روز یکبار باید تزریق شود، اما هنوز نتوانسته‌ام این دارو را پیدا کنم. داروخانه، آمپول مشابهی داده که تردید دارم استفاده کنم».

چه اتفاقی افتاده که این روزها پسران در ۹ سالگی به بلوغ می‌رسند؟

«سمیرا» می‌گوید: «پسر من ۱۰ ساله  است و از ۶ ماه پیش موی زیادی روی صورت و بدنش روییده و نگرانم کرده است».

او ادامه می‌دهد: «در گذشته پسران در ۱۷ یا ۱۸ سالگی موی صورتشان در می‌آمد و صدایشان دورگه می‌شد. نمی‌دانم چه اتفاقی افتاده که این روزها پسران در ۹ سالگی به بلوغ می‌رسند؟»

آیا داروی ایرانی همان تأثیر دیفرلین را دارد؟! 

«زهرا»، یکی دیگر از مادرانی است که پسر ۱۱ ساله‌اش به بلوغ رسیده است. او می‌گوید: «بر اساس آزمایش‌هایی که انجام دادیم پزشک تشخیص داد بلوغ  پسرم شروع شده و برای یک سال دیفرلین تجویز کرده است. تا امروز دو نوبت تزریق شده، اما در داروخانه‌ها موجود نیست. می‌گویند از داروهای نایاب است و مشابه ایرانی  را پیشنهاد می‌دهند، اما نمی‌دانم آیا داروی ایرانی همان تأثیر دیفرلین را دارد یا نه؟»

سن استخوانی دخترم از سن واقعی او بیشتر است!

یکی از راه‌هایی که پزشکان، سن بلوغ دختران و پسران را  تشخیص می‌دهند گرفتن عکس از مچ دست است.

«مینا» مادری است که به‌تازگی عکس دست دخترش را گرفته است. می‌گوید: «دخترم ۱۰ سال و هشت ماهه است و علائم بلوغ دارد، اما دکتر پس از عکس گرفتن از مچ دستش گفت: «سن استخوانی او ۱۳ سال و ۹ ماه است و باید یک دوره سه ماهه و هر ۲۸ روز یکبار آمپول دیفرلین تزریق کند».

او نگران است قد دخترش به دلیل چاقی، کوتاه بماند. می‌گوید: «دکتر گفته هرچه دختران چاق‌تر باشند  احتمال بلوغ زودرس و عادت ماهانه آنها بیشتر می‌شود».

نگرانی و سوالات بی‌جواب خانواده‌ها

به اعتقاد بیشتر پزشکان، اگر علائم بلوغ در دختران هشت ساله بروز کرد جای نگرانی ندارد و نیازی هم به تزریق و مصرف دارو نیست. 

در پسران نیز اگر علائم بلوغ پس از ۹ سالگی دیده شود، مشکلی پیش نخواهد آمد، اما اگر در سنین هفت یا هشت سالگی علائم بلوغ مشاهده شد باید با پزشک مشورت کرده و از آمپول دیفرلین استفاده شود.

معمولاً در دختران برای جلوگیری از بلوغ زودرس، آمپول دیفرلین  تزریق می‌کنند تا زمان بلوغ به تأخیر بیفتد  و مراحل رشد قدی کودک طی شود. آمپول دیفرلین باعث می‌شود هورمون‌های جنسی مهار شوند تا زمان بلوغ را به سن واقعی آن نزدیک کند. این آمپول روی تخمدان دختران و بیضه پسران تأثیر می‌گذارد تا روند بلوغ دیرتر شروع شود.

علاوه بر نگرانی ده‌ها سوال در ذهن مادران نقش بسته است: این آمپول‌ها باعث نازایی دختران  می‌شود؟ آیا مانع رشد فیزیکی فرزندشان نمی‌شود؟ آمپول دیفرلین به‌سختی پیدا می‌شود و مشابه ایرانی‌اش را توصیه می‌کنند؛ آیا آمپول‌های هندی و ایرانی همان تأثیر آمپول‌های فرانسوی را دارد؟

زهره حاجیان

ارسال نظر