کد خبر : 6608

علینقی وزیری

18 شهریور، سالمرگ نابغه‌ای است که موسیقی ایران را به دو دوره قبل و بعد از خود تقسیم کرد.

پیام نو| کلنل بود؛ ارتشی و منضبط، اما روحی لطیف داشت و نقطه عطفی در تاریخ موسیقی ایران رقم زد؛ «علینقی وزیری».

نهم مهرماه سال 1265 به‌دنیا آمد، هنوز مظفرالدین شاه قاجار بر ایران حکومت می‌کرد.

در نوجوانی به ارتش رفت و در آنجا با موسیقی نظامی آشنا شد. ارتش را رها نکرد و به درجه کلنلی رسید، ولی موسیقی نیز جزئی جدانشدنی از وجودش بود.

وزیری، سال 1302 هنرستان موسیقی را تأسیس کرد که نخستین مدرسه خصوصی موسیقی در ایران بود.

کتاب‌های زیادی در باب موسیقی نوشت. صدها آهنگ ساخت و ارکستری به نام «نوین» را رهبری کرد، اما هیچ‌وقت شهرتی به اندازه تأثیرگذاری‌اش بر موسیقی ایران نداشت.

قبل از وزیری، مکتوبات موسیقی ایران در تجربیات «موسیو لومر» و دیگر خارجی‌هایی خلاصه می‌شد که به ایران آمدند. علینقی وزیری به‌صورت جدی به فعالیت در مکتوب‌سازی تئوری موسیقی ایرانی پرداخت و روشی برای نت‌نویسی و شیوه‌ای برای تدوین ردیف‌های موسیقی ایرانی ابداع کرد.

کلنل وزیری، کلوب موسیقی برای مردان و زنان تشکیل داد، کتاب دستور جدید تار، سه‌تار و ویولن، اولین کتاب زیباشناسی و البته نخستین کتاب‌ها ویژه کودکان را در تاریخ ایران نوشت.

وزیری، شاگردان بسیاری نیر تربیت کرد که تعدادی از آنها به نامدارانی تاریخ‌ساز تبدیل شدند؛ از جمله ابوالحسن صبا، روح‌الله خالقی و موسی معروفی.

آثار ماندگار و بی‌بدیلی را به یادگار گذاشت، مانند «دخترک ژولیده»، «ژیمناستیک موزیکال» و «حاضر باش».

کلنل وزیری، دشمنان زیادی نیز داشت. سنت‌گرایان موسیقی ایرانی، اندیشه‌های او را غربی می‌دانستند و اعتقاد داشتند شیوه نوین وزیری، قابلیت اجماع با موسیقی دستگاهی را ندارد.

پیش از وزیری، موسیقی به اجرا در مجالس محدود بود و کنسرت، تعریفی جدی نداشت، اما کلنل با تأکید بر موسیقی ارکسترال، سلفژ و خوانش موسیقی با نت رو رواج داد.

کلنل علینقی وزیری در آخرین روزهای تابستان سال 1358، در سن 93 سالگی درگذشت. هجدهم شهریور، چهل‌ویکمین سالمرگ نابغه‌ای است که موسیقی ایران‌زمین را به دو دوره قبل و بعد از خودش تقسیم کرد.

ارسال نظر